Laten we in 2010 weer leren lef te hebben! Het valt mij op dat steeds meer mensen machteloos, onzeker en boos reageren op wat er onverwachts om ons heen gebeurt. Veel mensen hebben te lijden onder de economische crisis. Ontslag zet het leven van jou en je gezin op z’n kop. Toen wij vorig jaar afscheid moesten nemen van een aantal mensen voor wie er geen werk was, vond ik dat verschrikkelijk. Ik denk ook na over anders werken en ook ons bedrijf moet reageren op een veranderende markt.
Maar de échte crisis zit denk ik dieper. We zijn bang. Bang voor onze toekomst. Bang om onze mond open te doen en kritiek te leveren. Bang om onze banen te verliezen. Ik zie bij steeds meer directeuren en managers moeite om de verlegenheid en angst van hun medewerkers op te pakken.
Stop met controleren
Leiders – managers – moeten stoppen hun medewerkers te controleren! Je moet weer lef ‘embedden’ in je organisatie, want lef daar draait het om! Mensen moeten kunnen en durven zeggen wat ze willen, en als leider moet je stimuleren dat je mensen hun mening geven, in zichzelf geloven en vanuit hun kracht handelen. Zo creëer je initiatief.
Jouw mensen zouden juist bang moeten zijn als ze een keer níét hun mond open trokken!
Grijp in
Wat Jasper Schuringa deed toen hij de terrorist aan boord van Northwest Airlines vlucht 253 bij zijn lurven greep, is misschien wel een heel extreem voorbeeld. Hij ziet iets gebeuren voor zijn ogen, en denkt: “nú grijp ik in”. Als iedereen zou ingrijpen op het moment dat het écht noodzakelijk is, dan zou het respect voor elkaar in de wereld alleen maar toenemen.
Angstreflex
Hij greep wel in, anderen niet. Of dat met zijn ondernemerschap (Jasper heeft een eigen videoproductiebedrijf) te maken heeft, durf ik niet te zeggen. Er zijn ook heel laffe ondernemers. We staan stil en kijken ernaar. Wij hebben in Nederland een reactie intussen afgeleerd en onze angst uit zich in een overdreven behoefte aan controle en overzicht. De onzekerheidreducerende scanners op Schiphol zijn een mooi voorbeeld. Snel besteld om ons gevoel van veiligheid weer een boost te geven, en daarmee ons een valse controle voorspiegelend. Binnen een week werd de ballon al doorgeprikt, de scanners die er nu komen, zullen het explosieve poeder niet opsporen. Die angstreflex wordt ten tijde van crisis mede door de media gevoed: “O jee! Er gebeurt alweer iets ergs…” Zoals het weeralarm met de kerst. Ja, het was glad, we moesten met z’n allen een stuk voorzichtiger rijden, maar een ‘alarm’?
Uitgenut
Het wordt tijd dat wij – managers, leiders, medewerkers – uit onze onzekerheid treden en weer kansen zien. Veel medewerkers voelen zich ‘uitgenut’. Ze moeten harder werken, maar ze krijgen er wél minder voor betaald. “Waar is het respect gebleven?” vragen zij zich vervolgens af. Maar respect krijg je natuurlijk niet zomaar, dat dwing je af. Ageren, niet reageren Als je als universeel mens als winnaar uit de strijd wilt komen, moet je actie ondernemen.
Ageren, in plaats reageren
Ik zeg nou ook weer niet dat wij met zijn alleen de Internationale moeten zingen, maar we moeten stoppen met onze Klaagzang. Het is tijd om een Actielied in te zetten! Waar zijn de stoere leiders die eerst eerlijk de eigen angst onder ogen zien om daarna ruimte te hebben voor de angst van hun mensen? Leiders die niet hypermodern meewaaien met de trend om toch maar vooral op ‘output’ te sturen, maar die tijd maken om mensenmanager te zijn? Waar zijn de stoere medewerkers die het lef hebben om de confrontatie met zichzelf en met hun collega’s aan te gaan? Laten we in 2010 samen in actie komen. Samen plannen maken en elkaar weer ouderwets opbouwen met eerlijke feedback. In 2010 leren we weer lef te hebben!
Marcel van Bronswijk is voorzitter van de Raad van Bestuur Schouten Nelissen Groep
