De term coaching heeft vele betekenissen en wordt zodanig gebruikt dat het een containerbegrip is geworden. De behoefte aan transparantie is groeiende. Veel boeken en artikelen beginnen met een paragraaf over wat coaching nu precies inhoudt. Voor de een is coaching een managementstijl die resultaat oplevert, voor de ander staat het voor persoonlijke ontwikkeling. Voor sommigen dient coaching organisatieontwikkeling, voor anderen draait het om het ontdekken van een persoonlijke missie in het leven. Voor de een is het terugkoppelen van de maandresultaten de ultieme vorm van coaching, terwijl de ander zich in zweethutceremoniën verdiept.
Bij coaching wordt gebruik gemaakt van allerlei methodieken die bijvoorbeeld ook gebruikt worden in therapie, supervisie of organisatieadvisering. Hoe verhoudt een en ander zich tot elkaar? De zoektocht naar de ware aard van coaching kan worden voortgezet, waarbij antwoorden ongetwijfeld tot nieuwe vragen zullen leiden.
De rugzak van de coach
Methoden en technieken van coaching
Bij een coach kunnen cliënten terecht met vragen over zingeving, over de omgang met hun baas, over hoe ze moeten leren luisteren en zelfs voor hun spirituele ontwikkeling. Maar wat doet de coach na het intakegesprek? Welke methoden en technieken gebruiken coaches?
Luisteren, vragen en stil zijn
Een coach voert gesprekken met zijn cliënt, en daar begint het vak van de coach. Gesprekstechnieken vormen de basis van het werk. Arianne van Galen van Diamant Coaching: "In een gesprek gebeurt heel veel tegelijk en eigenlijk is het heel ingewikkeld om op alle niveaus alles in de gaten te houden. In het begin gebruik je al die technieken daarom heel bewust, maar naarmate je verder komt als coach gaat dat vanzelf. Als je de gesprekstechnieken goed beheerst kun je als coach heel ver komen."
En wat zijn die gesprekstechnieken dan? Volgens Van Galen is een goed gesprek gebaseerd op waarnemen en actief empathisch luisteren. "Als coach moet je heel precies waarnemen. De verbale en de non-verbale signalen, wat zegt iemand en wat wordt er niet gezegd, incongruenties in het verhaal. Je moet alles letterlijk opnemen, zonder interpretaties en zonder je te laten verstoren door je eigen innerlijke proces. Je zit er als een OEN: open, eerlijk en nieuwsgierig. En vooral: afgestemd op de ander."
Daarbij stelt een coach vooral ook vragen. Hier geldt de bekende afkorting LSD: luisteren, samenvatten en doorvragen. Het is belangrijk om vooral open vragen te blijven stellen. Bij gesloten vragen ga je als coach al snel uit van je eigen referentiekader. Van Galen verwoordt het zo: "In het begin van een coachingstraject exploreer je de vraag. Dan moet je vissen met een net, niet met een hengel waar je zelf al het aas aan gehangen hebt." Binnen de open vragen is de 'waarom'-vraag er een die coaches niet vaak gebruiken. Van Galen: "Waarom kan ook kritisch zijn en weerstand oproepen bij de cliënt. Ik vraag dan eerder 'Wat maakt dat jij...?'. Die formulering richt zich meer op het proces, nodigt uit tot terugkijken en niet tot verdedigen."
Naast het waarnemen, luisteren en vragen stellen gebruiken coaches een hele reeks andere technieken. Feedback geven bijvoorbeeld: benoemen wat je ziet of hoort. Matchen: je in lichaamstaal en in gespreksniveau aanpassen aan de cliënt. Reflecteren: het gevoel van de ander benoemen en terugleggen bij de cliënt. Directief zijn: de cliënt opdrachten geven om te zorgen dat iemand iets oppakt. Informatie geven: cognitieve kennis overdragen die bijdraagt aan iemands functioneren. Zelfonthulling: eigen ervaringen vertellen over soortgelijke problemen die inmiddels zijn opgelost. En zo zijn er vast nog wat technieken op te noemen.
Bron: Loopbaan.nl, NTVC.nl